Modernizacja budynków z okresu PRL-u to jeden z najbardziej satysfakcjonujących, ale i wymagających tematów w architekturze jednorodzinnej. Pracownia BIAMS podjęła się zadania polegającego na liftingu, przebudowie wnętrz oraz całkowitej zmianie estetyki elewacji wielopoziomowego domu z lat 70. Nieruchomość zlokalizowana jest w cichej, leśnej okolicy na uboczu Podkowy Leśnej w województwie mazowieckim, kilkadziesiąt kilometrów od centrum Warszawy. Projekt udowadnia, że przestarzałą technologię i niefunkcjonalny układ można przekształcić w nowoczesną architekturę bez konieczności kosztownej rozbudowy bryły.
Stan wyjściowy a wyzwania techniczne
Domy z lat 70. w okolicach Warszawy powstawały w zupełnie innych realiach technicznych i materiałowych. Typowymi problemami takich obiektów są ściany z nieocieplonego muru, nieszczelna stolarka okienna, stare piony wodno-kanalizacyjne, przestarzała instalacja elektryczna oraz zawilgocone piwnice wynikające ze słabej izolacji przeciwwilgociowej.
Opisywany dom jednorodzinny charakteryzował się ciekawą, wielopoziomową strukturą z dachem wielospadowym, dwoma bryłami oraz częściowym podpiwniczeniem. Przed przystąpieniem do prac projektowych eksperci BIAMS przeprowadzili szczegółową analizę techniczną. Kompleksowe przygotowanie do renowacji tego typu budynków zawsze wymaga spełnienia tych kroków kroków:
- Sprawdzenie fundamentów oraz ich realnej nośności przy udziale konstruktora.
- Ocena stanu technicznego elementów nośnych: ścian, stropów, nadproży oraz schodów.
- Ekspertyza stopnia zawilgocenia ścian w celu zaplanowania osuszenia murów i nowych izolacji.
- Identyfikacja wad instalacji wewnętrznych pod kątem ich całkowitej wymiany.
- Analiza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub decyzji o warunkach zabudowy.
Według danych na 2025 rok, orientacyjne koszty generalnego remontu połączonego z rozbudową starego domu wahają się w przedziale od 2 500 do 4 500 zł za metr kwadratowy powierzchni użytkowej. Choć budżet ten potrafi zbliżyć się do kosztów budowy nowego obiektu, inwestorzy zyskują niepowtarzalny adres w ukształtowanej, zielonej okolicy z unikalną historią miejsca. Dodatkowym wsparciem przy takich inwestycjach są programy finansowe, takie jak ulga termomodernizacyjna czy program „Czyste Powietrze”.
Architektoniczny lifting elewacji i zewnętrznej bryły
Głównym założeniem projektu była diametralna zmiana odbioru wizualnego budynku przy jednoczesnym braku ingerencji w samą konstrukcję dachu oraz kubaturę obiektu. Architekci zrezygnowali z nadbudowy, skupiając się na nowoczesnym detalu, termomodernizacji i uporządkowaniu geometrii.
Kluczowym zabiegiem estetycznym stało się wyprostowanie dawnych, nieciekawych łuków na zewnątrz budynku oraz likwidacja małych schodów biegnących wzdłuż bocznej ściany. Istniejące otwory okienne w wielu miejscach zachowały swoją dotychczasową szerokość i lokalizację (co stanowi ukłon w stronę pierwotnej, udanej kompozycji jednej ze ścian), jednak podwyższono je poprzez usunięcie części podokiennych bez naruszania konstrukcji nadproży. Największe zmiany zaszły na elewacji południowej, od strony ogrodu i skarpy, gdzie zabudowano loggię i wprowadzono spektakularne, wielkie przeszklenia.
W warstwie materiałowej architekci BIAMS zastosowali wyrafinowaną, nowoczesną kompozycję:
- Stary, ceramiczny cokół pomalowano na głęboki, grafitowy kolor.
- Wymieniono stolarkę okienną i drzwiową na nowoczesne profile w kolorze antracytowym.
- Starą blachę dachową pokryto farbą w odcieniu niemal czarnym.
- Elementy drewniane na podbitkach i fasadzie odświeżono i zyskano deski elewacyjne w kolorze czarno-brązowym.
- Dotychczasowe balustrady drewniane zastąpiono nowoczesnymi barierami szklanymi oraz elementami pełnymi.
- Wszystkie rynny, rury spustowe i obróbki blacharskie polakierowano na kolor antracytowy, a ceramiczne parapety wymieniono na płaską blachę.
Metamorfozę zewnętrzną dopełnił remont schodów wejściowych i strefy wejścia, montaż drewnianej pergoli na odnowionym tarasie ogrodowym, przywrócenie wrót garażowych w przyziemiu oraz uporządkowanie skarpy w tylnej części działki. Dotychczasowe płyty chodnikowe na podjeździe i ścieżkach zastąpiono szarą kostką brukową.
Radykalna przebudowa układu wnętrz
Podczas gdy poddasze oraz strych pozostały całkowicie poza zakresem opracowania (zachowano ich oryginalny stan), wnętrza parteru oraz półpiętra przeszły prawdziwą rewolucję funkcjonalną. Projektanci postawili na minimalizm, prostotę i maksymalne otwarcie przestrzeni. Zlikwidowano przedsionki, dawne zabudowy z płyt gipsowo-kartonowych oraz sufity podwieszane, które optycznie pomniejszały pokoje.
W strefie parteru przedpokój został powiększony i zyskał pojemną szafę wnękową tuż przy nowym wejściu do domu. Kuchnia została w całości otwarta na część dzienną, tworząc z salonem spójną przestrzeń. Dzięki włączeniu dawnej loggii do wnętrza, salon zyskał dodatkowe metry oraz szerokie, przesuwne okna tarasowe typu HS, które zacierają granicę między domem a leśnym ogrodem. W ramach prac wymieniono całą zabudowę kuchenną, ściankę telewizyjną oraz meble wypoczynkowe.
Na półpiętrze zmiany objęły strefę prywatną. Jeden z pokoi powiększono i zaaranżowano jako komfortowy gabinet z widokiem na zieleń. Dawna, niewielka łazienka oraz pokój od strony ulicy zostały połączone i przekształcone w luksusowy, przestronny salon kąpielowy z wydzielonym miejscem na pralkę i suszarkę oraz osobne, mniejsze WC. Gruntownemu odświeżeniu poddano również wewnętrzne schody łączące poszczególne poziomy.
Podsumowanie
Metamorfoza domu w Podkowie Leśnej to doskonały przykład na to, że architektura lat 70. posiada ogromny potencjał adaptacyjny. Przemyślany lifting elewacji, zmiana proporcji otworów okiennych oraz otwarcie planu wnętrz pozwoliły pracowni BIAMS stworzyć dom o na wskroś współczesnym, minimalistycznym charakterze. Inwestycja udowadnia, że szacunek dla zastanej struktury i otaczającego, leśnego krajobrazu, połączony z nowoczesnym detalem, pozwala stworzyć luksusową przestrzeń do życia bez konieczności burzenia starych murów.
