Projektowanie współczesnej architektury mieszkaniowej w granicach administracyjnych miast wiąże się ze ścisłymi obostrzeniami formalno-prawnymi. Pracownia BIAMS pod kierunkiem architekta M. M. Sieradzkiego podjęła wyzwanie stworzenia obiektu łączącego wymagania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego z potrzebą uzyskania futurystycznej, minimalistycznej formy. Koncepcja miejskiej futurystycznej stodoły na łódzkim Julianowie zlokalizowana w sąsiedztwie Parku im. Adama Mickiewicza reprezentuje podejście, w którym trudne uwarunkowania terenu przekuto w unikalną kompozycję przestrzenną.
Architektura bryły, uwarunkowania planistyczne i materiały
Głównym wyzwaniem projektowym było wpisanie bogatego programu użytkowego w rygorystyczne parametry planu miejscowego. MPZP narzucał małą powierzchnię zabudowy (do 20% działki), wymóg stosowania dachów spadowych, bliską ulicy obowiązującą linię zabudowy oraz ściśle określoną paletę kolorystyczną z próbniknika NCS. W efekcie architekci zaprojektowali budynek o szaro-grafitowej kolorystyce zamiast klasycznego zestawienia czerni i bieli.
Formę budynku oparto na przenikaniu się parterowej bryły prostopadłościennej z nakrytym dachem dwuspadowym (o kącie nachylenia 36 stopni) modułem poddasza z wysoką ścianką kolankową (ok. 200 cm). Zastosowano tu zabieg polegający na przesunięciu garażu do podziemia, co pozwoliło spełnić limity zabudowy na poziomie terenu.
Poszczególne elewacje wyróżniają się odmienną kompozycją:
- Elewacje szczytowe (wschodnia i zachodnia): Szczyt frontowy otrzymał ganek zadaszony loggią górną, natomiast od strony ogrodu zaprojektowano niewielki balkon dostępny z sypialni nad tarasem zachodnim.
- Elewacja południowa: Charakteryzuje się dużymi otwarciami, zadaszonym tarasem dostępnym z kuchni, gabinetu i pokoju gościnnego, tarasem słonecznym na piętrze oraz trzema wyrazistymi wykuszami przypisanymi do pokoi na poddaszu.
- Elewacja północna: Została w całości zamknięta i pozbawiona okien, co wynika z umieszczenia przy niej ciągu komunikacyjnego, klatki schodowej oraz pomieszczeń gospodarczo-sanitarnych.
Układ funkcjonalny i rozkład kondygnacji
Trzykondygnacyjny obiekt posiada powierzchnię podłóg wynoszącą około 330 m², z czego powierzchnia użytkowa (bez garażu i pomieszczeń gospodarczych) wynosi nieco ponad 240 m², a czysta powierzchnia mieszkalna to około 160 m².
Rozkład pomieszczeń na poszczególnych kondygnacjach przedstawia się następująco:
- Piwnica (ok. 90 m² powierzchni podłóg): Podziemna kondygnacja mieści garaż dwustanowiskowy, pomieszczenie techniczne dostępne bezpośrednio od strony ulicy oraz pomieszczenie gospodarcze połączone z klatką schodową.
- Parter / Przyziemie (ponad 160 m²): Centralną część reprezentacyjną stanowi foyer z bezpośrednim dostępem do WC, garderoby i składziku. Strefa dzienna o łącznej powierzchni około 70 m² łączy salon z częścią TV i biblioteczną, jadalnię oraz kuchnię. Dodatkowo na parterze wydzielono dwa pełnowymiarowe pokoje (gabinet i pokój gościnny z własną łazienką) o powierzchni około 20 m² każdy.
- Poddasze użytkowe: Wysokie ścianki kolankowe sprawiają, że powierzchnia użytkowa jest równa powierzchni podłóg. W strefie nocnej zaplanowano główną sypialnię (ok. 25 m²) z prywatną łazienką, garderobą oraz niewielką antresolą usytuowaną nad biblioteką parteru. Na poddaszu mieszczą się również dwa pokoje dziecięce (poniżej 18 m² każdy), łazienka dodatkowa, pralnia oraz mała pustka przestrzenna nad wejściem.
Podsumowanie
Koncepcja domu na łódzkim Julianowie od BIAMS to przykładowy wzór rozwiązania trudnych zapisów planu miejscowego bez uciekania się do kompromisów estetycznych. Reorganizacja układu przestrzennego poprzez przeniesienie funkcji pomocniczych do piwnicy oraz operowanie wykuszymi i nadwieszeniami pozwoliły na maksymalne wykorzystanie potencjału niewielkiej działki miejskiej. Powstała w ten sposób czysta, kubistyczna bryła o indywidualnym charakterze użytkowym.
